Odchodzący paznokieć wymaga przede wszystkim ochrony łożyska przed zabrudzeniem, wilgocią i kolejnym urazem. Jeśli płytka tylko częściowo się odkleiła, nie odrywaj jej na siłę. Zabezpiecz ją opatrunkiem i obserwuj. Przy całkowitym zerwaniu oczyść ranę, zastosuj środek do dezynfekcji przeznaczony na otwarte rany i załóż jałowy opatrunek. Ropa, narastający ból, zaczerwienienie, nieprzyjemny zapach lub gorączka wymagają konsultacji z lekarzem.
Co dzieje się z paznokciem?
Odchodzący paznokieć może oznaczać onycholizę, czyli odklejenie płytki od łożyska paznokcia. Płytka nadal znajduje się na palcu, ale pod jej fragmentem pojawia się pusta przestrzeń. Paznokieć może wtedy przybrać biały, żółtawy, szary lub brązowy kolor. Samo odklejenie często nie boli, jednak w powstałej przestrzeni łatwo gromadzą się zanieczyszczenia i drobnoustroje.
Całkowite zerwanie wygląda inaczej – płytki brakuje albo utrzymuje się tylko jej fragment, a łożysko może być odsłonięte i krwawić. Przyczyną bywają urazy mechaniczne, przytrzaśnięcie palca, długotrwały ucisk ciasnego obuwia lub infekcja. Niezależnie od przyczyny najważniejsze jest, aby nie uszkodzić dodatkowo łożyska ani macierzy, czyli strefy, w której powstaje nowy paznokieć.
Co zrobić krok po kroku?
Jeżeli doszło do urazu i występuje krwawienie, przyłóż czystą gazę lub bandaż i delikatnie uciskaj miejsce przez kilka minut. Po opanowaniu krwawienia postępuj według kolejnych kroków:
- Umyj ręce, a następnie delikatnie oczyść palec wodą i łagodnym środkiem myjącym.
- Osusz skórę bez pocierania i zastosuj preparat dezynfekujący przeznaczony do ran.
- Załóż jałowy, nieprzylegający opatrunek, który ochroni łożysko przed otarciem i zabrudzeniem.
- Kontroluj ból, obrzęk, kolor skóry, wysięk oraz zapach rany.
Opatrunek powinien chronić uszkodzone miejsce, ale nie może uciskać palca ani pogarszać krążenia. Przy częściowo odklejonej płytce szczególnie ważne jest zabezpieczenie jej przed zahaczeniem o skarpetkę lub obuwie.
| Stan paznokcia | Główne działanie | Czego unikać |
|---|---|---|
| Częściowo odklejony | Zabezpiecz luźny fragment jałowym opatrunkiem i pozwól, aby oddzielił się bez siłowego odrywania. | Wycinania lub zrywania płytki, ciasnych butów i zahaczania o paznokieć. |
| Całkowicie zerwany | Oczyść ranę, zdezynfekuj ją i załóż jałowy opatrunek. Przy głębokim urazie skontaktuj się z lekarzem. | Samodzielnego usuwania pozostałości płytki i nakładania preparatów na otwartą ranę bez przeznaczenia do takiego zastosowania. |
Czego nie robić?
Nie odrywaj paznokcia, który jeszcze się trzyma. Siłowe usunięcie płytki może rozerwać tkanki, pogłębić krwawienie i uszkodzić macierz. Taki uraz zwiększa ryzyko nieprawidłowego odrastania paznokcia.
Nie mocz stopy w gorącej wodzie i nie przykładaj do rany niesprawdzonych mikstur, olejków ani innych domowych preparatów. Nadmierna wilgoć sprzyja namnażaniu drobnoustrojów, a substancje drażniące mogą opóźnić gojenie. Do czasu zagojenia wybieraj przewiewne obuwie z szerokim noskiem.
Kiedy trzeba zgłosić się do specjalisty?
Wizyta u dermatologa lub podologa jest potrzebna, gdy nie da się ocenić rozległości urazu, paznokieć odkleja się bez wyraźnego urazu albo problem nawraca. Dermatolog może ustalić przyczynę onycholizy i w razie podejrzenia zakażenia zlecić badanie, na przykład posiew. Podolog może bezpiecznie opracować odstający fragment i oczyścić łożysko.
Nie czekaj z konsultacją, jeśli pojawią się następujące objawy:
- ropa, sączenie lub nieprzyjemny zapach z rany;
- narastający, pulsujący ból, obrzęk albo wyraźne zaczerwienienie;
- gorączka lub złe samopoczucie;
- krwawienie, którego nie można opanować uciskiem;
- głęboka rana, silny uraz albo podejrzenie uszkodzenia kości;
- brak poprawy lub dalsze odklejanie się paznokcia mimo ochrony.
Szybszej oceny wymagają także urazy u osób z cukrzycą, zaburzeniami krążenia lub obniżoną odpornością. W tych sytuacjach nawet niewielka rana może goić się wolniej i łatwiej ulec zakażeniu.
Jak długo odrasta paznokieć?
Paznokcie u stóp rosną wolniej niż paznokcie dłoni. Po całkowitym zerwaniu pełne odrośnięcie płytki u stopy może trwać nawet do 12 miesięcy, a czas zależy między innymi od wieku, miejsca urazu i stanu macierzy. Paznokieć może początkowo być cienki, nierówny lub bardziej podatny na uszkodzenia.
W tym okresie utrzymuj palec w czystości i suchości, chroń go przed uciskiem oraz nie skracaj płytki zbyt głęboko. Jeśli nowy paznokieć rośnie wyraźnie krzywo, pogrubia się albo problem powraca, potrzebna jest ocena dermatologiczna lub podologiczna.
Artykuł nie stanowi porady medycznej i powstał wyłącznie w celach informacyjnych. W przypadku silnego bólu, głębokiej rany lub objawów zakażenia skontaktuj się z lekarzem.
